«Als we maar (samen werk maken van) gezond zijn!»
Deze tekst werd geschreven door Thierry Poucet, journalist volkgezondheid en Bert De Belder, arts en coördinator van de ngo Intal. De Vrije Tribune werd gepubliceerd in Le Soir op 11 april 2007.
----
Hoe dikwijls horen of gebruiken we niet de volkse uitdrukking «Als we maar gezond zijn...!» - eronder verstaan: ook al gaat het voor de rest niet al te schitterend. Onder dat aloude gezegde gaan verschillende ideeën schuil. Om te beginnen een diep-filosofische, existentiële overweging: je mag best dagdromen over exotische reizen, een blitse wagen, een kast van een villa, een superb liefdesleven, een moordjob, de euromiljoenen, roem en macht. Maar als puntje bij paaltje komt en je dat alles afweegt tegenover een ernstige ziekte of handicap, kies je ongetwijfeld voor «gewoon maar» gezond zijn, fysisch en mentaal. Een terechte keuze, een kwestie van «gezond» verstand. Want zo lang mogelijk gezond blijven en de meest voorkomende medische troebelen doelmatig te lijf kunnen gaan, zijn belangrijke troeven voor de ontplooiing en ontwikkeling van elke mens.
Omgekeerd kunnen herhaalde of langdurige aanslagen op de gezondheid een mens en zijn omgeving mentaal en sociaal ontregelen – en financieel ruïneren. En als het niet individuele patiënten zijn die getroffen worden maar hele gemeenschappen, zoals in veel derdewereldlanden, zit je al gauw met een humanitaire catastrofe die de kansen op ontwikkeling en op een waardig leven grondig ondermijnt.
Wie «als we maar gezond zijn» zegt, zit meestal ook met de idee dat gezond zijn of niet vooral te maken heeft met individuele kans of onkans. En dat is ten onrechte. Zolang alles goed gaat komen we meestal niet veel verder dan «hout vasthouden!», en vergeten we dat het mogelijk is om echt greep te krijgen op onze gezondheid, vooral als we het collectief aanpakken. Want als je de gezondheidsindicatoren onder de loep neemt, merk je dat het voorkomen van ziekten, hun graad van ernst en hun negatieve gevolgen erg ongelijk verdeeld zijn, zowel tussen landen als binnen landen. Die verdeling is verre van toevallig: ze hangt af van factoren die nauw verbonden zijn met keuzes en beslissingen die gemaakt worden door mensen, zeg maar met politieke keuzes en beslissingen. En dat geldt niet alleen voor de organisatie van de gezondheidszorg op zich, maar nog meer voor andere terreinen van sociale en economische ontwikkeling: tewerkstelling, onderzoek, onderwijs, milieu, huisvesting, mobiliteit, gelijkheid van kansen, democratische participatie aan het beleid, de bescherming van werknemers en consumenten, de sociale cohesie, enzovoort.
Kortom, het gemiddeld gezondheidsniveau van een bevolking en de grootte van de gezondheidskloof tussen de veronderstelde «gelukzakken» en «pechvogels» zijn realiteiten die maakbaar zijn, die vatbaar zijn voor verandering. Tenminste als mensen daarvoor de handen in mekaar willen slaan, «als we maar samen werk maken van gezond zijn!».
Een platform voor gezondheid en solidariteit
Beide grote vakbonden en mutualiteiten, allerhande verenigingen en netwerken, ngo’s en academici, uit heel het land, hebben besloten hun krachten te bundelen in een Actieplatform voor Gezondheid en Solidariteit. Ze willen samen sterker staan tegenover een kwakkelend gezondheids- en welzijnsbeleid, en tegenover de belangrijkste sociaal-economische uitdagingen die vandaag en morgen de gezondheid van mensen en gemeenschappen zullen bepalen.
Het Actieplatform Gezondheid en Solidariteit stelt dat gezondheid een recht voor iedereen is, en verzet zich tegen de commercialisering van de gezondheids- en welzijnszorg, die leidt tot een systeem met twee snelheden. Gezondheidsdiensten mogen uitsluitend een sociaal doel voor ogen hebben, en gezondheid moet buiten elke logica van de markt vallen. De deelnemers aan het Platform vragen meer openbaar onderzoek en lagere prijzen voor geneesmiddelen, via openbare aanbesteding. Tenslotte pleiten ze voor een globale aanpak van de gezondheidszorg, met een herwaardering van de eerstelijnszorg en met de nodige financiering, waarbij kwaliteitszorg samengaat met goede werkomstandigheden voor het personeel van de gezondheids- en welzijnssector.
Het Actieplatform Gezondheid en Solidariteit komt dus op voor een progressief en sociaal gezondheids- en welzijnsbeleid, in België, in Europa en wereldwijd, en stimuleert alle concrete initiatieven die daartoe kunnen bijdragen. Michael Moore's ontnuchterende film Sicko is daarbij een uitstekend vertrekpunt voor sensibilisering, discussie en actie.
Het Actieplatform Gezondheid en Solidariteit bestaat o.a. uit de volgende organisaties: ACV, LBC-NVK, ABVV, BBTK, CNE, MOC, ACW, Nationaal Verbond van Socialistische Mutualiteiten, Landsbond van Christelijke Mutualiteiten, Fédération des Maisons médicales, Vereniging van Wijkgezondheidscentra, intal, Geneeskunde voor het Volk, Belgisch Sociaal Forum, Wereldsolidariteit, CNCD-11.11.11, Oxfam Solidariteit, 11.11.11-Koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging en FOS-Socialistische Solidariteit. Info en contact: www.gezondheid-solidariteit.be.