Lokale aanpak van gezondheid

 

Gezondheid moet lokaal verankerd zijn en dicht bij de gemeenschap staan, dit met zowel een visie op gezondheidszorg als gezondheidspromotie en de sociale determinanten van gezondheid.

Welke rol voor de lokale politiek (gemeentelijk niveau) voor een lokale gezondheidspromotie?

Het Actieplatform snijdt deze vraag aan de hand van de publicatie van een memorandum voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2012. Deze borchure heeft als doel aanbevelingen te geven aan lokale verkozenen en alle lokale actoren (zie bijlage hieronder).

Een ontmoeting tussen de verschillende betrokken actoren werd georganiseerd gedurende het voorjaar van 2012 om goede lokale praktijken op te sporen. Hieruit werden een aantal aanbevelingen geformuleerd.

In september 2012 werd er bovendien deelgenomen aan de '7es Rencontres de l'Institut Renaudot 2012 “Nos lieux de vie : des espaces de Santé? Quand les démarches communautaires s'invitent à la construction des territoires” (De 7de ontmoeting van het Institut Renaudot "Onze leefomgeving : een gezonde ruimte? Wanneer de gemeenschap haar territoria opbouwt") in Genève. (Voor meer informatie zie : http://institut-renaudot.fr/)

 

Enkele reacties op het memorandum :

Marlies Lejuste – Groen Heist-op-den-Berg
Als groene partij is de volksgezondheid één van onze prioriteiten.
Al onze bekommernissen rond het leefmilieu zijn er in de eerste plaats omdat een goede gezondheid ons zo nauw aan het hart ligt en trouwens voor iedereen het hoogste goed is. Iedereen zal u dat antwoorden als je hem vraagt wat hij het belanrijkste vindt. En het is moeilijk om gezond te blijven in een ongezond leefmilieu. Onze zorg voor het leefmilieu is zeer breed op te vatten. Wij zien o.a. ook wel de direkte link met ongelijkheid en armoede. Wij hebben trouwens al een dergelijke reactie gestuurd op het memorandum van de Noord-Zuid dienst van onze gemeente.

Wij zijn blij met uw visie en uw vele suggesties voor het lokale beleid.
Ons enige probleem is echter dat wij altijd maar één zetel behalen en dus altijd in de oppositie belanden.
Vanuit die positie kunnen wij alleen maar vragen stellen en voorstellen doen, zonder dat wij echt kunnen wegen op het beleid.
Momenteel proberen wij door een goede campagne te voeren meer stemmen te behalen en zodoende onze zeggingskracht in de gemeente te vergroten.
In ieder geval hebt u met uw memorandum niet tevergeefs onze aandacht gevraagd.
Wij zullen niet nalaten hieruit inspiratie te putten om voorstellen te doen naar het beleid.

Thierry Serrien, Voorzitter Groen Willebroek
Voor Groen Willebroek is de integratie van gezondheid en solidariteit in zoveel mogelijk andere beleidsterreinen een vanzelfsprekendheid. Uw memorandum zal dan ook met bijzondere belangstelling worden doorgenomen en de aanbevelingen eruit zullen in grote mate deel uitmaken van ons programma.

Tom Van Vlierberghe, Groen Boutersem
Als Groen Boutersem staan we uiteraard voor een gezonde leefomgeving.  Niet alleen milieu maar ook gezonde voeding, lichaamsbeweging en de mentale gezondheid zijn voor ons prioriteit.
Onze slogan is: "Zet Groen aan het werk in uw buurt".  Vanuit de opvatting "think global, act local" zoals ook in het memorandum staat willen we buurten en vooral mensen versterken. Een belangrijk onderdeel daarvan is de gezondheid van onze inwoners. Om het in verkiezingstermen te zeggen: u heeft alvast onze stem en we hopen ook na 14 oktober dit te realiseren in Boutersem.

Annelies Debels, Studiedienst Groen

Het is een tekst met een aantal interessante goede voorbeelden, en kan inspirerend werken voor de ontwikkeling van het lokale beleid na de verkiezingen. Groen deelt in grote mate uw analyse en voorstellen voor aanpak. Met name legt Groen de volgende nadrukken: geïntegreerd gezondheidsbeleid, toegepast op alle beleidsdomeinen van de gemeente; nadruk op preventie (maar minder eenmalige campagnes en een meer structurele preventie); de gemeente die een goede organisatie van de eerstelijn ondersteunt (bvb. via wijkgerichte initiatieven, ondersteuning van samenwerking op eerste lijn…) en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg verbeteren. U vindt onze voorstellen inzake gezondheidsbeleid in bijlage.

Dirk Van Duppen, PVDA+-PTB+ (Deurne-Antwerpen)
Met de PVDA+-PTB+ kunnen we ons volledig terugvinden in het memorandum van het “Actieplatform gezondheid en solidariteit”

Zowel de globale en integrale aanpak van gezondheid, als het belang van de sociale determinanten van gezondheid krijgen in onze programma’s, maar ook in de dagelijkse politieke praktijk van onze kandidaten en mandatarissen alle aandacht.

In Antwerpen bevroegen we bijvoorbeeld 4700 Antwerpenaren over hun zorgen en hun voorstellen. Daaruit kwam gezondheidszorg als  de grootste ‘zorg’ van de Antwerpenaren: 53 procent van de ondervraagden kruiste dit thema aan als hun grootste bekommernis. Daarbij schuiven liefst 41 procent van de ondervraagden gratis geneeskunde zoals bij de groepspraktijken van Geneeskunde Voor Het Volk naar voor als eerste punt’ Maar ook ‘het openhouden van publieke ziekenhuizen zoals Sint-Erasmus en Stuivenberg’ staat bij 26 procent als eerste aangestipt.

Daarop werd met de hulp van de groepspraktijken van Geneeskunde voor het Volk een coherent, concreet en haalbaar programma uitgewerkt. Rode draad daarin: eerst de mensen, niet de winst. We verzetten ons tegen de oprukkende commercialisering, vermarkting en privatisering van de gezondheidszorg  én van de publieke diensten die inwerken op de sociale determinanten van gezondheid zoals: wonen, onderwijs, recht op groene ruimte, fijn stof en lawaai beperking, mobiliteit enz. Het programma voor Antwerpen vind je op:
http://antwerpen.pvdaplus.be/programma

Met als bijzondere onderdelen die betrekking hebben op gezondheid:
http://antwerpen.pvdaplus.be/programma/recht-op-gezondheid

In Antwerpen vormt de concentratie aan fijn stof en lawaai tengevolge van het doorgaand vrachtverkeer een belangrijk probleem voor de gezondheidszorg. De strijd tegen de Lange Wapper viaduct en het BAM tracé is daarbij essentieel. De PVDA+ speelt in die strijd een doorslaggevende rol:
http://antwerpen.pvdaplus.be/programma/recht-op-ruimte

Straat – raad – straat
Voor de PVDA+ is wat wij noemen het ‘straat-raad-straat’ principe ontzettend belangrijk om verandering te bedingen. In de termen van het memorandum van het actieplatform slaat dit op het belang van participatie van de bevolking in het gezondheidsbeleid. Daarbij vertrekt de PVDA+ vanuit de noden van de mensen. Kijk naar het Lange Wapper project in Antwerpen met de waanzinnige  18 baanvakken brede viaduct aan het Sportpaleis in Deurne. De burgemeester van Antwerpen zei: ‘walk and don’t look back’.  Niets daarvan, was ons antwoord. 60% van mijn patiëntjes hadden al moeten puffen tegen astma. Dat is niet normaal. We hebben in Deurne 9 informatie volksvergaderingen gehouden over fijn stof en de Lange Wapper. We hebben 550 bezwaarschriften van omwonenden verzameld tegen een betonbreekwerf achter de Ten Eekhovelei . En dat vertaalde ik als PVDA+ verkozene in een tiental tussenkomsten en moties in de districtsraad, waarmee ik terug naar de man in de straat trok. We hebben 8500 handtekeningen verzameld voor de volksraadpleging en in Deurne een betoging met 1000 mensen georganiseerd. De week erop stemden 60% tegen het BAM tracé. De Lange Wapper was begraven nog voor ze werd opgebouwd. Eén verkozene van de PVDA+ in de raad, met de steun van de mensen in de straat, maakt wel degelijk het verschil.

Gezondheid en haar sociale determinanten prioriteit voor PVDA+ - PTB+ programma’s in alle gemeenten
Een gelijkaardig programma vind je in de andere gemeenten waar de PVDA+-PTB+ opkomt met de gemeenteverkiezingen.

Lijsttrekker PVDA+ in Genk dokter Harrie De Witte: “We hebben de voorbije zes jaren de bekommernissen van de Genkse bevolking op de agenda gezet: de luchtvervuiling, gezond en betaalbaar wonen, en onderwijs.”   http://genk.pvdaplus.be/artikels/genk-na-de-luchtvervuiling-nu-het-onder...

Of in Luik en in Molenbeek:
http://ptbplus.be/programme/droit-la-sante-0
http://liege.ptbplus.be/programme
http://liege.ptbplus.be/programme/droit-la-sante

Jan Mertens, voorzitter Groen Leuven
Groen Leuven is aangenaam verrast door de inhoud van het Memorandum ‘Gemeenten in de weer voor de gezondheid van hun inwoners’ van het Actieplatform gezondheid en solidariteit. Gemeente- en OCMW besturen zouden inderdaad een lokaal integraal gezondheidsbeleid moeten voeren. Zo is het volgens ons nuttig dat maatregelen kunnen getoetst worden op hun gezondheidseffecten.

Dat er een schepen van gezondheid zou komen, is een goed idee. Dat die moet samenwerken met de voorzitter van het OCMW is dan een evidentie. Men spreekt over de noodzaak van een "transversaal en intersectoraal" beleid en verduidelijkt dat dit betekent dat het belangrijk is om ontmoetingen te organiseren tussen de overheid, de academische actoren, de ziekenfondsen en alle andere actoren uit de gezondheidssector.

Ook Groen weet al lang dat economische kwetsbaarheid bepalend is voor ziekte (cf. "arm maakt ziek en ziek maakt arm") en dat het zinvol is kwetsbaarheid via een wijkaanpak te benaderen. Wijkgezondheidscentra zijn een prima instrument om de eerstelijnsgezondheidszorg uit te bouwen. Daarnaast moet er ook aandacht zijn voor de derdebetalersregeling bij dokters.

Voor Groen Leuven is participatie 1 van onze 3 belangrijkste campagnethema's. We zien heel interessante ideeën in het hoofdstuk "transparantie en burgerparticipatie": veralgemening van het
interpellatierecht op de gemeenteraad, de facilitering van lokale volksraadplegingen en de ontwikkeling van participatieve budgetten. We zijn het er ten slotte ook mee eens dat het gemeentebestuur duurzame banen en waardige arbeidsvoorwaarden moet aanbieden, door kwaliteitsvolle banen te promoten en door een ruim en open sociaal overleg mogelijk te maken.

Louis Debruyne en Heidi Vanheusden, kandidaten voor de OCMW-raad op de lijst van Groen Leuven (www.groenleuven.be<http://www.groenleuven.be/> )

Gwenaelle Grovonius, PS, conseillère communale à Namur
Il est intéressant à de nombreux égards mais surtout et avant tout parce qu'il se veut constructif et qu'il contient de réelles propositions et pistes concrètes d'actions (les exemples de bonnes pratiques sont tout-à-fait intéressants).
Cela me conforte dans l'idée que le meilleur moyen pour travailler efficacement est la concertation avec les acteurs de terrain.
 
J'espère avoir l'opportunité de donner suite à ces propositions au lendemain des élections, ou du moins à une partie d'entre elles, et de pouvoir en construire d'autres avec vous.

Bart Staes, Europarlementslid Groen
Het is een tekst met een aantal interessante goede voorbeelden, en kan inspirerend werken voor de ontwikkeling van het lokale beleid na de verkiezingen. Groen deelt in grote mate uw analyse en voorstellen voor aanpak. Met name legt Groen de volgende nadrukken: geïntegreerd gezondheidsbeleid, toegepast op alle beleidsdomeinen van de gemeente; nadruk op preventie (maar minder eenmalige campagnes en een meer structurele preventie); de gemeente die een goede organisatie van de eerstelijn ondersteunt (bvb. via wijkgerichte initiatieven, ondersteuning van samenwerking op eerste lijn) en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg verbeteren. U vindt onze voorstellen inzake gezondheidsbeleid in bijlage.

Thierry MEUNIER, Ecolo, Responsable adjoint du Département politique  
En effet, la maladie rend pauvre autant que la pauvreté rend malade, et c'est effectivement au niveau communal que peut se jouer une grande partie de l'amélioration de la santé de la population. Les inégalités en matière de santé augmentent mais nous refusons d'accepter que ce phénomène soit inéluctable.

En lien avec les acteurs locaux de la santé (plus directement les centre de soins) et de l'aide sociale (CPAS entre autre), c'est en réalisant de véritables partenariats que nous pourrons obtenir une action directe sur les déterminants non médicaux de la santé ; il faut en effet d'une part stimuler le rassemblement de professionnels de la santé (par exemple en proposant des locaux de la part des pouvoirs en place), d'autre part créer des dynamiques de santé au départ des centres de santé intégrés et en relation avec le tissus associatif local.

Vous citez l'exemple du plan de cohésion sociale, qui est un outil qui devra encore être renforcé dans les années à venir. C'est effectivement en améliorant le quotidien, le cadre de vie, l'habitat, la mobilité de nos concitoyens que nous contribuerons le plus à améliorer leur état de santé au sens global du terme. Nous vous invitons aussi à parcourir les programmes de nos sections locales, vous y trouverez, sans doute plus qu'ailleurs, des préoccupations en matière de santé. (sections locales).

Karl Mortier, CD&V, mandaat provincie Westhoek
Dank u voor deze interessante input ! 

Koen Kerremans, Groen Berlaar
Dit integreren we in ons programma.

 

 

Actieplatform Gezondheid & Solidariteit
Haachtsesteenweg 53
1210 Brussel
+32(0)2/209 23 64
info@gezondheid-solidariteit.be
IBAN: BE21 5230 8060 9503
Ondernemingsnummer: 0535.605.294

Nieuwsbrief

Volg ons